Pajouhan Scientific Journal

fa مقایسه اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌نگر و درمان هیجان‌مدار بر ناامیدی و خودانتقادگری نوجوانان دختر با نشانگان اضطراب اجتماعی Compare the Effectiveness of Positive Psychotherapy and Emotion-Focused Therapy on Hopelessness and Self-Criticism among Adolescent Girls with Social Anxiety Symptoms. روانشناسی و روانپزشکی Psychology and Psychiatry مقاله پژوهشي Research Article چکیده سابقه و هدف: اضطراب اجتماعی در نوجوانی با مشکلاتی چون افت عملکرد تحصیلی، احساس بی‌کفایتی، و افزایش افکار منفی همراه است که در صورت تداوم، می‌توانند به احساس ناامیدی و درماندگی منجر شوند. هدف پژوهش مقایسه اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌نگر و درمان هیجان‌مدار بر ناامیدی و خودانتقادگری نوجوانان دختر با نشانگان اضطراب اجتماعی بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه یک مطالعه نیمه تجربی سه گروهی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و مرحله پیگیری 2 ماهه با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری شامل نوجوانان دختر متوسطه اول با نشانگان اضطراب اجتماعی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره آموزش و پرورش شهر کاشان در دی ماه و اسفند ماه سال 1403 بود. با استفاه از روش نمونه‌گیری هدفمند 45 نفر از نوجوانان دختر انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل(هر گروه 15 نفر) تقسیم شدند. ابزار پژوهش مقیاس سطوح خودانتقادی تامسون و زوروف(2004) و مقیاس ناامیدی بک (1974) بود. گروه آزمایش اول درمان هیجان‌مدار را در ۸ جلسه 90 دقیقه‌ای و گروه آزمایش دوم روان‌درمانی مثبت‌نگر را در 10 جلسه 75 دقیقه‌ای، هفته‌ای یکبار دریافت کردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد هر دو مداخله بر ناامیدی و خودانتقادگری نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی مؤثر بوده‌اند و اثر مداخله‌ها در طول زمان پایدار بوده است(‌001/0>p). همچنین یافته‌ها نشان داد درمان هیجان‌مدار اثربخشی بیشتری بر کاهش ناامیدی دارد(‌001/0>p).  اما بین اثربخشی دو مداخله بر کاهش خودانتقادی تفاوتی وجود ندارد(01/0<p) . نتیجه گیری: نتایج این پژوهش می‌تواند به درمانگران نوجوانان دارای اضطراب اجتماعی در انتخاب آگاهانه‌تر شیوه درمانی کمک نماید. در این زمینه، ارزیابی سطح ناامیدی راهنمای بالینی مناسبی برای انتخاب نوع درمان خواهد بود.   <div style="text-align: justify;">Background and Objectives: Social anxiety in adolescence is associated with problems such as poor academic performance, feelings of inadequacy, and increased negative thoughts, which, if persistent, may lead to hopelessness and helplessness. The present study aimed to compare the effectiveness of positive psychotherapy and emotion-focused therapy on hopelessness and self-criticism among adolescent girls with social anxiety symptoms. Materials and Methods: This study employed a three-group quasi-experimental design with pretest-posttest and a two-month follow-up, including experimental and control groups. The statistical population consisted of female junior high school adolescents with symptoms of social anxiety disorder who referred to the counseling centers of the Education Department of Kashan city during January and March 2025. Using purposive sampling, 45 adolescent girls were selected and randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 participants in each). The research instruments were the Levels of Self-Criticism Scale (Thompson & Zuroff, 2004) and the Beck Hopelessness Scale (Beck, 1974). The first experimental group received emotion-focused therapy in eight 90-minute sessions, whereas the second experimental group received positive psychotherapy in ten 75-minute weekly sessions. Data were analyzed using repeated-measures ANOVA. Results: The findings showed that both interventions were effective on hopelessness and self-criticism of adolescent girls with social anxiety, and the effect of the interventions was sustained over time (p < 0.001). The findings also showed that emotion-focused therapy had greater effectiveness in reducing hopelessness (p < 0.001), but there was no difference between the effectiveness of the two interventions on reducing self-criticism. Conclusion: These findings can assist therapists working with adolescents with social anxiety in making more informed treatment decisions. In this regard, assessing the level of hopelessness provides a practical clinical guide for choosing the appropriate treatment.</div> روان‌شناسی مثبت‌نگر, درمان هیجان‌مدار, امید, خودانتقادگری, اضطراب اجتماعی Positive Psychology, Emotion-focused therapy, Hope, Self-criticism, Social anxiety. 0 0 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1536-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Sadati Nejad زهرا ساداتی نژاد zahra.sadatinezhad@iau.ac.ir 100319475328460017351 100319475328460017351 No Phd student, Department of Psychology, ShK.C., Islamic Azad University, Shahrekord, Iran. دانشجوی دکتری تخصصی گروه روانشناسی ، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. Mohammad Gasemi Pierbaloti محمد قاسمی پیربلوطی Mgh@iau.ac.ir 100319475328460017352 100319475328460017352 Yes Department of Psychology, ShK.C., Islamic Azad University, Shahrekord, Iran. گروه روانشناسی ، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. Fariba Kiani فریبا کیانی faiba.kiani64@iau.ac.ir 100319475328460017353 100319475328460017353 No Department of Psychology, ShK.C., Islamic Azad University, Shahrekord, Iran. گروه روانشناسی ، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.