fa پیش‌بینی‌کننده‌های کلیدی رفتارهای ایمنی در برابر زلزله در نوجوانان شهر چابهار در سال 1403: مطالعه‌ای با استفاده از نظریه انگیزش محافظت علوم بهداشتی Health Sciences مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">سابقه و هدف:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA">با توجه به قرارگیری منطقه جنوب شرق ایران روی گسل‌های فعال و سابقه زلزله‌های مخرب، شناسایی عوامل مؤثر در رفتارهای ایمنی نوجوانان، اهمیت ویژه‌ای دارد. این مطالعه با هدف تعیین پیش‌بینی‌کننده‌های رفتارهای ایمنی در برابر زلزله براساس نظریه انگیزش محافظت در نوجوانان شهر چابهار انجام شد.</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.1pt">مواد و روش ها:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA">این مطالعه از نوع مقطعی ـ تحلیلی روی دویست نوجوان ساکن در شهر چابهار انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی چندمرحله‌ای از مدارس مناطق مختلف انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه محقق‌ساخته مبتنی‌بر سازه‌های نظریه انگیزش محافظت شامل آگاهی، حساسیت درک‌شده، شدت درک‌شده، خودکارآمدی، کارآمدی پاسخ و انگیزش محافظت جمع‌آوری شد. پایایی پرسش‌نامه با ضریب آلفای کرونباخ و روایی آن با نظر متخصصان تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزار</span> <span dir="LTR">Stata</span> <span lang="FA">نسخه ۱۷ و با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی تجزیه‌وتحلیل شد.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته‌ها:&nbsp;</span></span></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><span style="color:#000000;"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif=""><span arial="" lang="FA">جنسیت پسر (P=۰/۰۰۰۱&nbsp;</span><span arial="" lang="FA">،&beta;=۲/۴۳</span><span arial="" lang="FA">)</span></span></span></span></span></span></span></span><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:#000000;"><span lang="FA">،</span></span><span style="color:black"><span lang="FA"> </span><span lang="FA">پایه تحصیلی نهم (۲/۷۹</span><span dir="LTR">&beta;=</span><span lang="FA">، ۰/۰۰۱</span><span dir="LTR">P=</span><span lang="FA">) و تحصیلات دانشگاهی مادر (۳/۲۹</span><span dir="LTR">&beta;=</span><span lang="FA">، ۰/۰۰۱</span><span dir="LTR">P=</span><span lang="FA">) به‌عنوان مهم‌ترین پیش‌بین‌های افزایش رفتارهای ایمنی در برابر زلزله بودند. همچنین بین سازه‌های نظریه انگیزش محافظت، آگاهی (۰/۱۴</span><span dir="LTR">&beta;=</span><span lang="FA">، ۰/۰۰۸</span><span dir="LTR">P=</span><span lang="FA">)، حساسیت درک‌شده (۰/۱۸</span><span dir="LTR">&beta;=</span><span lang="FA">، ۰/۰۰۰۱</span><span dir="LTR">P=</span><span lang="FA">)، خودکارآمدی (۰/۱۷</span><span dir="LTR">&beta;=</span><span lang="FA">، ۰/۰۰۴</span><span dir="LTR">P=</span><span lang="FA">) و انگیزش محافظت (۰/۱۹</span><span dir="LTR">&beta;=</span><span lang="FA">، ۰/۰۰۱</span><span dir="LTR">P=</span><span lang="FA">) به‌عنوان پیش‌بین‌های معنادار مثبت شناسایی شدند. مدل نهایی ۴۹ درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین کرد</span> <span lang="FA">(P<۰/۰۰۱, R۲=۴۹</span><span lang="FA">).</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">نتیجه‌گیری: </span></span></span></span></span></b><span lang="FA">این مدل برای پیش‌بینی رفتارهای ایمنی در برابر زلزله در نوجوانان، قدرت تبیین‌کنندگی بالایی دارد. این نتایج بر ضرورت طراحی برنامه‌های آموزشی ایمنی‌محور با تأکید بر تقویت آگاهی، حساسیت‌درک‌شده، خودکارآمدی و انگیزش محافظت در نوجوانان، به‌ویژه در بین دختران و دانش‌آموزان مقاطع پایین‌تر، تأکید می‌کند.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Background and Objectives:</span></b> <span lang="X-NONE">Given the southeastern region of Iran&#39;s location along active faults and its history of destructive earthquakes, identifying factors that affect adolescent safety behaviors is crucial. This study aimed to identify predictors of earthquake safety behaviors among adolescents in Chabahar, Iran, using Protection Motivation Theory (PMT).</span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Materials and Methods:</span></b> <span lang="X-NONE">This cross-sectional analytical study included 200 adolescents living in Chabahar, Iran. Multi-stage random sampling was conducted from schools in different regions. Data were collected using a researcher-made questionnaire based on the constructs of PMT, including awareness, perceived susceptibility, perceived severity, self-efficacy, response efficacy, and protection motivation. The questionnaire&#39;s reliability was assessed using Cronbach&#39;s alpha, and its validity was confirmed through expert review. The data were analyzed using Stata software (version 17) and descriptive and analytical statistics.</span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Results:</span></b></span><span style="color:#000000;"> <span lang="X-NONE">Male gender (P = 0.0001, &beta; = 2.43), ninth grade (P = 0.001, &beta; = 2.79), and mother&#39;s university education (P = 0.001, &beta; = 3.29) were the most important predictors of increasing earthquake safety behaviors. Also, among the constructs of PMT, awareness (P = 0.008, &beta; = 0.14), perceived susceptibility (P = 0.0001, &beta; = 0.18), self-efficacy (P = 0.004, &beta; = 0.17), and protection motivation (P = 0.001, &beta; = 0.19) were identified as significant positive predictors. The final model explained 49% of the variance of the dependent variable (R&sup2; = 49, P < 0.001).</span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Conclusion:</span></b> <span lang="X-NONE">This model has strong explanatory power for predicting adolescent earthquake safety behaviors. These results emphasize the need to design safety-oriented educational programs that strengthen awareness, perceived susceptibility, self-efficacy, and motivation to protect among adolescents, especially girls and lower-grade students.</span></span></span></span></span></span></div> رفتارهای ایمنی, زلزله, نوجوانان, نظریه انگیزش محافظت Adolescents, Earthquake, Protection motivation theory (PMT), Safety behaviors 327 340 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-199-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Saeed Jadgal محمدسعید جدگال jadgal15@gmail.com 100319475328460017216 100319475328460017216 No Tropical and Communicable Diseases Research Center, Iranshahr University of Medical Sciences, Iranshahr, Iran مرکز تحقیقات بیماری‌های واگیر و گرمسیری، دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر، ایرانشهر، ایران Mohammad Heidari محمد حیدری heidari.m1358@gmail.com 100319475328460017217 100319475328460017217 No Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Medicine, Urima University of Medical Sciences, Urima, Iran گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران MoradAli Zareipour مرادعلی زارعی پور z.morad@yahoo.com 100319475328460017218 100319475328460017218 Yes Department of Public Health, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران