fa فاکتورهای پیش بینی کننده سوء مصرف مواد مخدر و روانگردان در بین متقاضیان دریافت گواهینامه شهر همدان با بهره گیری از تئوری رفتار برنامه ریزی شده در سال 1391 علوم بهداشتی Health Sciences مقاله پژوهشي Research Article <p style="text-align: justify"><strong>مقدمه: </strong>سوء مصرف مواد مخدر به عنوان یکی از مهم ترین چالش ها در زمینه سلامت فرد، خانواده و جامعه مطرح می شود. با توجه به نادیده انگاشتن خطرات ناشی از سوء مصرف مواد، در نظر گرفتن متقاضیان دریافت گواهینامه رانندگی که در معرض مصرف مواد مخدر در حین رانندگی هستند، لازم به نظر می رسد. هدف این مطالعه تعیین فاکتورهای پیش بینی کننده سوء مصرف مواد در بین متقاضیان دریافت گواهینامه رانندگی شهر همدان با استفاده از تئوری رفتار برنامه ریزی شده بود.<br> <strong>روش کار:</strong> این مطالعه توصیفی_تحلیلی از نوع مقطعی بود. 388 نفر از متقاضیان دریافت گواهینامه رانندگی از 6 آموزشگاه تعلیم رانندگی شهر همدان در فاصله زمانی تیر تا مرداد ماه 1391 به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه های مبتنی بر تئوری رفتار برنامه ریزی شده جمع آوری و با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه 16 و با استفاده از آزمون های آماری کای دو، همبستگی پیرسون و آنالیز رگرسیون لجستیک تجزیه و تحلیل گردید.<br> <strong>یافته ها:</strong> نتایج ارتباط معنی داری بین تجربه سوء مصرف مواد و جنس (0/001=P) و وضعیت تأهل نشان داد (0/046>P). همچنین رابطه معنی داری بین تجربه سوء مصرف و قصد مصرف مواد مخدر، داشتن دوستان مصرف کننده مشروبات الکلی، مواد مخدر و داروهای درمان اعتیاد و تجربه مصرف مواد توسط خود فرد وجود داشت (0/05>P). آنالیز رگرسیون لجستیک نشان داد که هنجارهای انتزاعی (0/003=P) و کنترل رفتاری درک شده (0/001=P) پیش بینی کننده های بهتری برای قصد مصرف مواد در افراد بودند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> هنجارهای انتزاعی و کنترل رفتاری درک شده می توانند به منظور پیش بینی رفتارهای پرخطر و تدوین برنامه های پیشگیری از سوءمصرف ماده مخدر در نظر گرفته شوند.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Introduction:</strong> Drug abuse is regarded as one of the most important challenges in the field of individual family and community health. Due to ignoring the dangers of drug abuse, considering the driver’s license applicants who are exposed to drugs while driving is necessary. The purpose of this study was to determine predicting factors with drug abuse among applicants for driving license in Hamadan by application of the Theory of Planned Behavior.<br> <strong>Methods:</strong> This study was a cross-sectional descriptive-analytic. 388 applicants for driving licenses of 6 Driving School in Hamadan, from July to August 2012 were selected by the cluster sampling. The data were collected using the standard questionnaire based on theory of planned behavior and analyzed using statistical software SPSS version 16, with chi-square test, Pearson correlation and logistic regression.<br> <strong>Results: </strong>There was a significant relationship between the experience of drug abuse and the following demographics variables: sex (P=0.001) and marriage status (P=0.046). Also, there was a significant relationship between the experiences of drug abuse and the following variables: intention to drug abuse, having friends who had experienced alcohol, drug abuse and medications addiction treatment, having the experience of alcohol consumption, drug abuse consumption and medications addiction treatment (P<0.05). Logistic regression analysis showed that subjective norms (P=0.003), and perceived behavioral control (P=0.001) were the most influential predictors of intention drug abuse on these pepole.<br> <strong>Conclusion:</strong> Subjective norms and perceived behavioral control can be taken into account for predicting risk behaviors and drug abuse prevention programs codification.</p> سوء مصرف مواد مخدر, رفتار, قصد Substance abuse, Behavior, Intention 42 50 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-101-2&slc_lang=fa&sid=1 Babak Moeini بابک معینی babak_moeini@yahoo.com 10031947532846002271 10031947532846002271 No Associate Professor of Health Education, Social Determinants of Health Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشیار آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Vahid Kafami وحید کفعمی kvahid66@yahoo.com 10031947532846002272 10031947532846002272 Yes MSc of Health Education, Students Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت، مرکز پژوهش دانشجویان، گروه بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی، همدان، همدان، ایران Saeid Bashirian سعید بشیریان saeid_bashirian@yahoo.com 10031947532846002273 10031947532846002273 No Assistant Professor of Health Education, Social Determinants of Health Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran استادیار آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Majid Barati مجید براتی h_mousali@yahoo.com 10031947532846002274 10031947532846002274 No Assistant Professor of Health Education, Behavioral Disorders and Substance Abuse Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran استادیار آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات اختلالات رفتاری و سوء مصرف مواد، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Amir Abbas Mousali امیرعباس موسعلی majid)barati@yahoo.com 10031947532846002275 10031947532846002275 No MSc of Health Education, Students Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت، مرکز پژوهش دانشجویان، گروه بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی، همدان، همدان، ایران