Pajouhan Scientific Journal

fa بررسی ارتباط کیفیت خواب در دوره نفاس با خودکارآمدی شیردهی breastfeeding self-efficacy, breastfeeding, sleep quality, postpartum period, postpartum پزشکی و علوم بالینی Medicine & Clinical Sciences مقاله پژوهشي Research Article سابقه و هدف: خودکارآمدی شیردهی رفتار شیردهی و درجه توانایی مادر در شیردهی را نشان می دهد. اختلالات خواب یکی از عوامل موثر بر خودکارآمدی شیردهی است. در دوره نفاس تغییرات جسمی و روانی زیادی رخ می دهد؛ یکی از مشکلات شایع در این دوران اختلالات خواب است. با توجه به اهمیت تغذیه با شیر مادر در سلامت مادر، نوزاد و جامعه و نقش تعیین کننده  خودکارآمدی شیردهی در شروع و تداوم تغذیه با شیر مادر، مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط کیفیت خواب در دوره نفاس با خودکارآمدی شیردهی در زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان بیرجند در سال 1403 انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی بر روی 500 نفر از زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهر مشهد در سال 2024 انجام شد. نمونه‌گیری با استفاده از روش چند مرحله‌ای طبقه‌ای، خوشه‌ای و در دسترس بود. جمع آوری داده ها با استفاده از پرسشنامه کیفیت خواب پیترزبورگ و مقیاس کوتاه خودکارآمدی شیردهی انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS  و میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته ها: در مطالعه حاضر میانگین سن مادران 71/6 ± 06/29سال، میانگین نمره کل کیفیت خواب در زنان 16/4 ± 28/7 و 4/62 درصد از زنان دچار اختلال خواب بودند. میانگین نمره خودکار آمدی شیردهی57/16 ± 07/43 بود. نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان داد رابطه معکوس و معنی داری بین  نمره کل و ابعاد کیفیت خواب با خودکارآمدی شیردهی وجود دارد (557/0- r=، 001/0< P). بدین معنی که با افزایش نمره کل کیفیت خواب و ابعاد آن که شامل کیفیت ذهنی، تاخیر در به خواب رفتن، مدت زمان خواب، میزان بازدهی، اختلالات خواب و اختلالات عملکردی بود (نمره بیشتر نشان دهنده کیفیت خواب ضعیف است) نمره خودکارآمدی شیردهی کاهش می یافت. نتیجهگیری: با توجه به ارتباط کیفیت خواب ضعیف با خودکارآمدی شیردهی پایین ، ضروری است مراکز ارائهدهنده خدمات پس از زایمان، برنامه هایی جهت غربالگری، آموزش و درمان مشکلات مرتبط با خواب در دوره پس از زایمان طراحی و اجرا نمایند. بدلیل آنکه  توجه به وضعیت کیفیت خواب در دوره پس از زایمان می تواند به افزایش خودکارآمدی شیردهی منجر گردد.   Background and Objective: Breastfeeding self-efficacy indicates breastfeeding behavior and the mother's ability to breastfeed. Sleep disorders are one of the factors affecting breastfeeding self-efficacy. Many physical and psychological changes occur during the postpartum period; one of the common problems during this period is sleep disorders. Considering the critical role of breastfeeding in maternal, infant, and societal health and the determining role of breastfeeding self-efficacy in initiating and continuing breastfeeding, this study aimed to investigate the relationship between postpartum sleep quality and breastfeeding self-efficacy among women attending health centers in Birjand, Iran, in 2024. Material and methods: This cross-sectional study was conducted on 500 women referring to health centers in Birjand, Iran, in 2024. Sampling was done using a multi-stage stratified, cluster, and convenience method. Data were collected using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and the Short Form of the Breastfeeding Self-Efficacy Scale (BSES-SF). Data analysis was done using SPSS software, and a p-value of less than 0.05 was considered significant. Results: In the present study, the mean age of mothers was 29.06 ± 6.71 years, the mean total sleep quality score in women was 28.7 ± 4.16, and 62.4% of women had sleep disorders. The mean breastfeeding self-efficacy score was 43.07 ± 16.57. Pearson’s correlation analysis revealed a significant inverse relationship between total score and the dimensions of sleep quality (subjective quality, sleep latency, duration, habitual efficiency, disturbances, and daytime dysfunction) with breastfeeding self-efficacy (r=-0.557, P<0.001). Conclusion: Given the association between poor sleep quality and reduced breastfeeding self-efficacy, postpartum care centers must develop and implement comprehensive programs for screening, educating, and treating sleep-related disturbances during the postpartum period. Because paying attention to sleep quality in the postpartum period can lead to increased breastfeeding self-efficacy.   خودکارآمدی شیردهی, شیردهی,کیفیت خواب, دوره نفاس, نفاس Self-efficacy, breastfeeding self-efficacy, sleep quality, postpartum period 0 0 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1377-2&slc_lang=fa&sid=1 Hamideh Hosseini حمیده حسینی Hosseini@yahoo.com No Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند ، ایران Fatemeh Hadizadeh فاطمه هادیزاده طلاساز Hadizadeh@mums.ac.ir No School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد ، ایران Fatemeh Zahra Karimi فاطمه زهرا کریمی karimifz@mums.ac.ir Yes Nursing and Midwifery Care Research Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری و مامایی