fa بررسی عوامل مرتبط با تأخیر در تشخیص اختلالات طیف اوتیسم: یک مطالعه‌ی مقطعی براساس داده‌های سامانه‌ی نظام ثبت استان همدان پزشکی و علوم بالینی Medicine & Clinical Sciences مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">سابقه و هدف</span></span></span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA"><span style="color:#262626">این مطالعه با هدف شناسایی این عوامل</span></span><span lang="FA"><span style="color:#262626">&nbsp;و ارائه‌ی راهکارهای عملی برای تشخیص سریع‌تر و ارائه‌ی خدمات حمایتی و مداخله‌ای به‌موقع به کودکان اوتیسم و خانواده‌های آن‌ها اجرا شد.</span></span><b><span lang="FA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.1pt">مواد و روش ها: </span></span></span></span></span></b><span lang="FA"><span style="color:#262626">این مطالعه روی ۱۹۸ کودک مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم</span></span> <span lang="FA"><span style="color:#262626">ثبت‌شده در سامانه‌ی دانشگاه علوم پزشکی همدان تا پایان دی‌ماه ۱۴۰۳ در استان همدان انجام شد. تشخیص اوتیسم</span></span> <span lang="FA"><span style="color:#262626">براساس معیارهای</span></span><span dir="LTR"><span style="color:#262626">DSM-V</span></span> <span style="color:#262626">&nbsp;و</span> <span dir="LTR"><span style="color:#262626">ADI-R</span></span> <span lang="FA"><span style="color:#262626">و توسط روانپزشک صورت گرفت. اطلاعات دموگرافیک کودک و والدین، عوامل مرتبط با بارداری و زایمان و ریسک فاکتورهای احتمالی ابتلا از سامانه استخراج و ارتباط آن‌ها با زمان تشخیص اوتیسم بررسی شد. برای مقایسه‌ی میانه‌ی زمان تشخیص اوتیسم براساس سطوح متغیرهای مورد بررسی از آزمون</span></span> <span dir="LTR"><span style="color:#262626">Log-rank</span></span> <span lang="FA"><span style="color:#262626">استفاده شد.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته‌ها:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="AR-SA">در مطالعه‌ی حاضر، کودکان ساکن روستا، میانه</span><span lang="FA">‌ی </span><span lang="AR-SA">زمان تشخیص طولانی‌تری (۴۸ ماه) نسبت به کودکان ساکن شهر (۳۶ ماه) داشتند و این تفاوت معنادار بود (۰/۰۳ = </span><span dir="LTR">P</span><span lang="FA">).</span> <span lang="AR-SA">میانه‌ی زمان تشخیص در کودکانی که پدرانشان دارای تحصیلات ابتدایی بودند (۴۵ ماه) به‌طور قابل‌توجهی بیشتر از کودکانی بود که پدرانشان دارای تحصیلات دبیرستان و دیپلم (۳۶ ماه) یا دانشگاهی (۳۵/۵ ماه) بودند (۰/۰۳ = </span><span dir="LTR">P</span><span lang="AR-SA">).</span> <span lang="AR-SA">همچنین تغذیه‌ی انحصاری با شیر مادر در شش‌ماهه‌ی اول تولد با زمان تشخیص اوتیسم ارتباط داشت (۰/۰۰۵ = </span><span dir="LTR">P</span><span lang="AR-SA">) و کودکان با سطح اختلال خفیف به شکل معناداری</span><span lang="FA">،</span><span lang="AR-SA"> میانه</span><span lang="FA">‌ی</span><span lang="AR-SA"> زمان تشخیص طولانی‌تری داشتند (۰/۰۴ = </span><span dir="LTR">P</span><span lang="AR-SA">)</span><span lang="FA">.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="AR-SA">مطالعه‌ی حاضر نشان داد اختلال طیف اوتیسم دیرتر در کودکان ساکن روستا، فرزندان پدران با تحصیلات ابتدایی و کودکان با سطح اختلال خفیف‌تر، تشخیص داده می شود. </span></span></span></span></span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Background and Objectives:</span></b> The present study aimed to identify these factors and propose practical strategies for the early diagnosis and timely provision of supportive and interventional services for children with autism and their families.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Materials and Methods:</span></b> This study was conducted on 198 children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) who were registered in the Hamadan University of Medical Sciences system by the end of December 2024 in Hamadan Province. Autism diagnosis was made by a psychiatrist based on DSM-V and ADI-R criteria. Demographic information of children and parents, pregnancy- and delivery-related factors, as well as potential risk factors for ASD, were extracted from the system, and their associations with the timing of autism diagnosis were examined. The Log-rank test was used to compare the median age at diagnosis across different variable categories.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Results:</span></b> In the present study, children residing in rural areas had a significantly longer median age at diagnosis (48 months) compared to children living in urban areas (36 months) (P=0.03). The median age at diagnosis was significantly higher among children whose fathers had primary education (45 months) than those whose fathers had secondary school education (36 months) or academic education (35.5 months) (P=0.03). Furthermore, exclusive breastfeeding during the first six months of life was associated with the timing of autism diagnosis (P=0.005). In addition, children with mild autism exhibited a significantly longer median age at diagnosis (P=0.04).</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Conclusion:</span></b> The present study demonstrated that children residing in rural areas, those with fathers having primary education, and those with milder forms of autism were diagnosed with ASD at a later stage.</span></span></span></span></span></div> اختلال طیف اوتیسم, تأخیر در تشخیص, کودک Autism spectrum disorder, Delayed diagnosis, Child 61 68 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-485-2&slc_lang=fa&sid=1 Salman Khazaei سلمان خزایی salmankhazaei61@gmail.com 100319475328460016165 100319475328460016165 No Research Center for Health Sciences, Institute of Health Sciences and Technologies, Avicenna Health Research Institute, Hamadan, Iran مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده علوم و فناوری بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان Mobina Rangchian مبینا رنگچیان mobina.rangchian2020@gmail.com 100319475328460016166 100319475328460016166 No Student Research Committee, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Ensiyeh Jenabi انسیه جنابی en.jenabi@yahoo.com 100319475328460016167 100319475328460016167 Yes Mother and Child Care Research Center, Institute of Health Sciences and Technologies, Avicenna Health Research Institute, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مرکز تحقیقات مراقبت‌های مادر و کودک، پژوهشکده علوم و فناوری‌های بهداشت، پژوهشگاه سلامت ابن‌سینا، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران