fa مقایسه اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌نگر و درمان هیجان‌مدار بر ناامیدی و خودانتقادگری نوجوانان دختر با نشانگان اضطراب اجتماعی روانشناسی و روانپزشکی Psychology and Psychiatry مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><b><span lang="FA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">سابقه و هدف</span></span></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA">اضطراب اجتماعی در نوجوانی با مشکلاتی چون افت عملکرد تحصیلی، احساس بی‌کفایتی و افزایش افکار منفی همراه است که در صورت تداوم، می‌توانند به احساس ناامیدی و درماندگی منجر شوند. هدف پژوهش مقایسه اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌نگر و درمان هیجان‌مدار بر ناامیدی و خودانتقادگری نوجوانان دختر با نشانگان اضطراب اجتماعی بود. </span><span dir="LTR"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span><br> <b><span lang="FA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">مواد و روش ها:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="AR-SA">این مطالعه از نوع مطالعه نیمه‌تجربی سه‌گروهی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و مرحله پیگیری دوماهه با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری شامل نوجوانان دختر متوسطه اول با نشانگان اضطراب اجتماعی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره آموزش و پرورش شهر کاشان در دی‌ماه و اسفندماه سال ۱۴۰۳ بود. با استفاه از روش نمونه‌گیری هدفمند ۴۵ نفر از نوجوانان دختر انتخاب و به‌طور تصادفی به دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) تقسیم شدند. ابزار پژوهش مقیاس سطوح خودانتقادی تامسون و زوروف (۲۰۰۴) و مقیاس ناامیدی بک (۱۹۷۴) بود. گروه آزمایش اول درمان هیجان‌مدار را در </span><span lang="FA">۸</span><span lang="AR-SA"> جلسه ۹۰ دقیقه‌ای و گروه آزمایش دوم روان‌درمانی مثبت‌نگر را در ۱۰ جلسه ۷۵ دقیقه‌ای، هفته‌ای یک‌بار دریافت کردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد.</span><br> <b><span lang="FA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته‌ها:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="AR-SA">یافته‌های پژوهش نشان داد هر دو مداخله در ناامیدی و خودانتقادگری نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی مؤثر بوده‌اند و اثر مداخله‌ها در طول زمان پایدار بوده است (‌۰/۰۰۱></span><i><span dir="LTR">P</span></i><span lang="AR-SA">). همچنین یافته‌ها نشان داد درمان هیجان‌مدار اثربخشی بیشتری در کاهش ناامیدی دارد (‌۰/۰۰۱></span><i><span dir="LTR">P</span></i><span lang="AR-SA">)، اما بین اثربخشی دو مداخله در کاهش خودانتقادی تفاوتی وجود ندارد (۰/۰۱<</span><i><span dir="LTR">P</span></i><span lang="AR-SA">).</span><br> <b><span lang="FA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></span></b><b>&nbsp;</b><span lang="AR-SA">نتایج این پژوهش می‌تواند به درمانگران نوجوانان دارای اضطراب اجتماعی در انتخاب آگاهانه‌تر شیوه درمانی کمک کند. در این زمینه، ارزیابی سطح ناامیدی راهنمای بالینی مناسبی برای انتخاب نوع درمان خواهد بود.</span></span></span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:#0070c0">Background and Objectives:</span></b> <span style="color:#000000;">Social anxiety in adolescence is associated with problems, such as poor academic performance, feelings of inadequacy, and increased negative thoughts, which, if persistent, may lead to hopelessness and helplessness. This study aimed to compare the effectiveness of positive psychotherapy and emotion-focused therapy on hopelessness and self-criticism among adolescent girls with social anxiety symptoms.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:#0070c0">Materials and Methods:</span></b> <span style="color:#000000;">This study employed a three-group quasi-experimental design with pretest-posttest and a two-month follow-up, including experimental and control groups. The statistical population consisted of female junior high school adolescents with symptoms of social anxiety disorder who were referred to the counseling centers of the Education Department of Kashan, Iran, during January and March 2025. Using purposive sampling, 45 adolescent girls were selected and randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 participants in each). The research instruments were the Levels of Self-Criticism Scale (Thompson & Zuroff, 2004) and the Beck Hopelessness Scale (Beck, 1974). The first experimental group received emotion-focused therapy in eight 90-minute sessions, whereas the second experimental group received positive psychotherapy in ten 75-minute weekly sessions. Data were analyzed using repeated-measures analysis of variance.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:#0070c0">Results:</span></b> <span style="color:#000000;">The findings showed that both interventions were effective in reducing hopelessness and self-criticism in adolescent girls with social anxiety, and the effects of the interventions were sustained over time (<i>P</i><0.001). The findings also showed that emotion-focused therapy was more effective in reducing hopelessness (<i>P</i><0.001). However, no difference was observed between the two interventions in reducing self-criticism.</span></span><br> <b><span style="color:#0070c0">Conclusion:</span></b> <span style="color:black">These findings can assist therapists working with adolescents with social anxiety in making informed treatment decisions. In this regard, assessing the level of hopelessness provides a practical clinical guide for choosing an appropriate treatment.</span></span></span></span></div> روان‌شناسی مثبت‌نگر, درمان هیجان‌مدار, امید, خودانتقادگری, اضطراب اجتماعی Emotion-focused therapy, Hope, Positive psychology, Self-criticism, Social anxiety 109 119 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1536-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Sadatinejad زهرا ساداتی نژاد zahra.sadatinezhad@iau.ac.ir 100319475328460017945 100319475328460017945 No Department of Psychology, ShK.C., Islamic Azad University, Shahrekord, Iran گروه روان‌شناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران Mohammad Ghasemi Pirbalouti محمد قاسمی پیربلوطی Mgh@iau.ac.ir 100319475328460017946 100319475328460017946 Yes Department of Psychology, ShK.C., Islamic Azad University, Shahrekord, Iran گروه روان‌شناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران Fariba Kiani فریبا کیانی faiba.kiani64@iau.ac.ir 100319475328460017947 100319475328460017947 No Department of Psychology, Bor.C., Islamic Azad University, Boroujen, Iran گروه روان‌شناسی، واحد بروجن، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجن، ایران