fa تدوین برنامۀ آموزشی چندرسانه‌ای با رویکرد عصب روان‌شناختی و ارزیابی اثربخشی آن بر تنظیم شناختی هیجان و مؤلفه‌های آن در نوجوانان دارای اختلالات رفتاری برون‌سازی‌ شده روانشناسی و روانپزشکی Psychology and Psychiatry مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="FA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">سابقه و هدف</span></span></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">:</span></span></span></span></span></b><span lang="AR-SA">&nbsp;نوجوانی مرحله‌ای حساس است و اختلالات رفتاری برون‌سازی&rlm;شده ناشی از ضعف در تنظیم شناختی هیجان، پیامدهای منفی قابل &rlm;توجهی دارد.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><span lang="AR-SA">هدف از این پژوهش عبارت است از تدوین یک بستۀ آموزشی چندرسانه‌ای مبتنی &rlm;بر رویکرد عصب‌روان &rlm;شناختی و بررسی اثربخشی آن بر تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان دارای اختلالات رفتاری برون‌سازی‌شده</span><span dir="LTR">.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.1pt">مواد و روش&rlm;ها: </span></span></span></span></span></b><span lang="AR-SA">این مطالعه با طرح ترکیبی متوالی اکتشافی انجام شد. در فاز کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون منابع علمی، بسته‌ای با ۲۲ جلسۀ آموزشی تدوین و توسط ۷ خبره اعتبارسنجی شد. سپس، در فاز کمّی با طرح شبه‌آزمایشی پیش‌</span><span lang="AR-SA">&ndash;</span><span lang="AR-SA">پس‌آزمون با پیگیری، ۳۰ دانش‌آموز ۱۰</span><span lang="AR-SA">&ndash;</span><span lang="AR-SA">۱۳ سال دارای اختلال رفتاری برون‌سازی&rlm;شده از مدارس کرج (دوره ۱۴۰۳</span><span lang="AR-SA">&ndash;</span><span lang="AR-SA">۱۴۰۴) به&rlm;صورت تصادفی در گروه مداخله (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای اندازه‌گیری شامل</span> <span lang="AR-SA">چک&rlm;لیست رفتاری کودک آخنباخ و رسکورلا، ماتریس‌های پیش&rlm;روندۀ ریون و چک‌لیست تنظیم هیجان</span><b> </b><span lang="AR-SA">شیلدز و سیچتی</span> <span lang="AR-SA">بودند. گروه مداخله بستۀ ۲۲ جلسه را دریافت کردند و داده‌ها با</span> <span dir="LTR">SPSS</span><span lang="AR-SA">و تحلیل واریانس چندمتغیری اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد</span><span dir="LTR">.</span> <span lang="FA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته‌ها:</span></span></span></span></span></b><b>&nbsp;</b><span lang="AR-SA">نتایج نشان داد میانگین نمره تنظیم شناختی هیجان در گروه مداخله به&rlm;طور معنی‌داری در پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون افزایش یافته (۰/۰۵></span><span dir="LTR">p</span><span lang="AR-SA">) و این تغییر در پیگیری نیز پایدار ماند. مؤلفه‌های بی‌ثباتی هیجانی، خودآگاهی و ابراز هیجانات، عدم تناسب موقعیتی تظاهرات هیجانی، کنترل و مدیریت هیجانات منفی و انعطاف‌پذیری هیجانی نیز به&rlm;طور معناداری بهبود یافتند</span><span dir="LTR">.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.15pt">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></span></b><span lang="AR-SA">&nbsp;برنامه چندرسانه‌ای با رویکرد عصب‌روان&rlm; شناختی مداخله‌ای مؤثر در بهبود و تثبیت تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان دارای اختلالات برون‌سازی&rlm;شده است. استفاده از این بسته در مراکز مشاوره و آموزشی توصیه می‌شود.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Background and Objectives:</span></b> Adolescence is a sensitive developmental stage, and externalizing behavioral disorders resulting from deficits in cognitive emotion regulation have significant negative consequences. This study aimed to develop a multimedia educational program based on a neuropsychological approach and evaluate its effectiveness in improving cognitive emotion regulation in adolescents with externalizing behavioral disorders.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Materials and Methods:</span></b> This study was conducted using an exploratory sequential mixed-methods design. In the qualitative phase, a 22-session educational program was developed through thematic analysis of scientific resources and validated by seven experts. In the quantitative phase, a quasi-experimental pretest-posttest design with follow-up was employed. In total, 30 students aged 10-13 years with externalizing behavioral disorders from schools in Karaj, Iran (academic year 2024-25) were randomly assigned to an intervention group (n=15) and a control group (n=15). Assessment tools included the Achenbach Child Behavior Checklist, the Rescorla Social Behavior Questionnaire, Raven&rsquo;s Progressive Matrices, and the Shields and Cicchetti Emotion Regulation Checklist. The intervention group received the 22-session program, and data were analyzed using SPSS software (version 24) and repeated measures multivariate analysis of variance (MANOVA).<span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Results:</span></b> Findings indicated that the mean score of cognitive emotion regulation in the intervention group increased significantly from pretest to posttest (P<0.05) and remained stable at follow-up. Subcomponents, including emotional lability, emotional self-awareness and expression, situational inappropriateness of emotional displays, control and management of negative emotions, and emotional flexibility, also improved significantly.<span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#0070c0">Conclusion:</span></b> The multimedia program based on a neuropsychological approach is an effective intervention for improving and stabilizing cognitive emotion regulation in adolescents with externalizing behavioral disorders. Its application in counseling and educational centers is recommended.</span></span></span></span></span></div> اختلالات رفتاری برون‌سازی‌شده, آموزش چندرسانه‌ای, عصب‌روان‌شناختی, تنظیم شناختی هیجان, نوجوانان Adolescents, Cognitive emotion regulation, Externalizing behavioral disorders, Multimedia education, Neuropsychological approach 131 149 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1547-1&slc_lang=fa&sid=1 Moslem Ashna مسلم آشنا moslemashna1994@gmail.com 100319475328460017982 0009-0009-7200-6958 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Samira Vakili سمیرا وکیلی vakili7sa@gmail.com 100319475328460017983 100319475328460017983 Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Neda Nazarboland ندا نظربلند nnazarboland@gmail.com 100319475328460017984 100319475328460017984 No Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Leila Kashani-Vahid لیلا کاشانی وحید lkashanimoradi@gmail.com 100319475328460017985 100319475328460017985 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Javad Hatami جواد حاتمی hatamijm@ut.ac.ir 100319475328460017986 100319475328460017986 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران