fa امکان‌سنجی استفاده مجدد از پساب خروجی فرآیند هوادهی گسترده تصفیه فاضلاب شهر بجنورد جهت مصارف کشاورزی و آبیاری علوم بهداشتی Health Sciences مقاله پژوهشي Research Article <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="color:#000066;"><strong>سابقه و هدف:</strong></span>&nbsp;با توجه به افزایش نیاز آبی و کمبود منابع آن، استفاده مجدد از پساب به عنوان گزینه&shy; ای مفید در مدیریت منابع آب مطرح می&shy; باشد. هدف از انجام مطالعه حاضر، بررسی قابلیت استفاده مجدد از پساب فرایند هوادهی گسترده در تصفیه‌خانه فاضلاب شهرستان بجنورد جهت مصارف کشاورزی می&shy; باشد.</span></span> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="color:#000066;"><strong>مواد و روش‌‌ها:&nbsp;</strong></span>این مطالعه، پژوهشی توصیفی- تحلیلی بر روی کیفیت پساب تصفیه‌خانه شهر بجنورد است که در سال ۱۳۹۲ با اندازه‌گیری پارامترهای هدایت الکتریکی (EC)، اکسیژن‌خواهی شیمیایی (COD) و بیولوژیکی (BOD)، نیتروژن، فسفر، جامدات معلق (TSS)، جامدات محلول (TDS)، نسبت جذب سدیم (SAR)، درصد سدیم، یون‌های منیزیم، پتاسیم، کلسیم، سدیم و کلراید انجام شد.<br> <strong><span style="color:#000066;">یافته‌ها:&nbsp;</span></strong>با توجه به نتایج، راندمان حذف فرایند هوادهی گسترده برای BOD و COD به ترتیب ۸۸ و ۸۹ درصد و برای هر دو فاکتور TSS و &nbsp;VSS بیش از ۸۵ درصد بود، در نتیجه میانگین غلظت باقیمانده در پساب خروجی برای BOD، COD، TSS و فسفات به ترتیب ۲۷، ۶۱، ۲۶ و (mg/L) ۱۱/۳۴ بود. متوسط مقدار pH و EC در فاضلاب تصفیه شده به ترتیب ۷/۴۵ و &micro;s/cm ۱۹۴۰ </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به دست آمد. همچنین مقدار کلراید و SAR برای پساب تصفیه خانه بجنورد به ترتیب ۳/۸۹ و ۲۲۱ </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">meq/L</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به دست آمد.<br> <strong><span style="color:#000066;">نتیجه‌گیری:&nbsp;</span></strong>بر اساس نتایج می‌توان گفت که پساب خروجی از تصفیه‌خانه بجنورد می‌تواند برای کاربرد در کشاورزی مفید باشد اما به دلیل بالا بودن غلظت کلراید در پساب تصفیه شده، توصیه می‌شود این پساب در آبیاری گیاهان نیمه&shy; حساس استفاده شود. همچنین این پساب برای تغذیه به آب زیرزمینی و تخلیه به آب‌های سطحی مناسب نبوده و بر اساس استانداردها نیازمند تصفیه پیشرفته است.</span></span></div> <strong>Background and Objective:</strong> Due to increasing the water demand and the lack of its resources, the reuse of effluents is considered as a useful option in the water resources management. The aim of this study was to evaluate the possibility of the reuse of effluents from the extended aeration process in the wastewater treatment plant of the Bojnoord city for agricultural uses.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This is a descriptive-analytical study which performed in 2013 on the quality of effluents in the wastewater treatment plant of the Bojnoord city by measuring the parameters of Electrical Conductivity (EC), Chemical Oxygen Demand (COD), Biological Oxygen Demand (BOD), nitrogen, phosphorus, Total Suspended Solids (TSS), Total Dissolved Solids (TDS), Sodium Adsorption Ratio (SAR), sodium percentage, magnesium ions, potassium ions, calcium ions, sodium ions and chloride.&nbsp;<br> <strong>Results:</strong> The results shown that, the removal efficacy of BOD and COD were 88% and 89%, respectively, and it was higher than 85 percent for TSS and VSS factors; thus, the average residual concentration of BOD, COD, TSS and phosphate in the outflow were 27, 61, 26 and 11.34 mg, respectively. The average values of pH and EC in treated effluent were obtained 7.45 and 1940 &mu;s/cm, respectively. Moreover, the values of chloride and SAR for the effluent of the wastewater treatment plant of the Bojnoord were achieved 3.89 meq/L and 221 mg/L, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> based on the results, it can be concluded that the effluents of the wastewater treatment plant of the Bojnoord city can be valuable for use in agriculture; but, due to the high concentration of chloride in treated effluent, it is recommended that this effluent used for semi-sensitive plants. Furthermore, this effluent is not suitable for feeding to groundwater and for discharging into the surface water and it is needed to advanced treatment based on the standards. استفاده مجدد؛ بجنورد؛ تصفیه خانه شهری؛ هوادهی گسترده Bojnoord, Extended Aeration, Municipal Wastewater Treatment, Reuse 20 28 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-302-1&slc_lang=fa&sid=1 Tayebeh Hatami طیبه حاتمی 10031947532846005828 10031947532846005828 No Department of Environmental Health, Faculty of Public Health, University of Medical Science, Hamadan, Iran. کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Azam Nadali اعظم نادعلی 10031947532846005829 10031947532846005829 No Department of Environmental Health, Faculty of Public Health, University of Medical Science, Hamadan, Iran. دانشجوی دکترای تخصصی مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Ghodratollah Roshanaei قدرت اله روشنایی 10031947532846005830 10031947532846005830 No Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. دانشیار گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان،ایران. Reza Shokoohi رضا شکوهی reza.shokohi@umsha.ac.ir 10031947532846005831 10031947532846005831 Yes Department of Environmental Health, Faculty of Public Health, University of Medical Science, Hamadan, Iran. دانشیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.