fa بررسی وجود و نوع رنگ‌های مصنوعی در محصولات غذایی بر پایه یا طعم داده شده با زعفران و عرضه شده در فروشگاه های شهرستان همدان با استفاده از روش کروماتوگرافی لایه نازک علوم بهداشتی Health Sciences مقاله پژوهشي Research Article <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000080;"><strong>سابقه و هدف:&nbsp;</strong></span>طی سالیان اخیر استفاده از رنگ های مصنوعی بجای زعفران در محصولات غذایی رشد زیادی داشته است. این موضوع می تواند نگرانی&shy; های جدی برای سلامت مصرف کننده ایجاد کند. این مطالعه با هدف تعیین وجود و نوع رنگ&shy; های مصنوعی در زعفران و مواد طعم داده شده با زعفران انجام گرفت.<br> <span style="color:#000080;"><strong>مواد و روش‌‌ها:</strong></span>&nbsp;این مطالعه به صورت مقطعی در سال 1397-1396 بر روی 96 نمونه شامل زعفران، حلوا زرده، نقل و نبات (هر کدام 24 نمونه) که به شکل تصادفی از فروشگاه &shy;های سطح شهر همدان نمونه&shy; برداری شده بودند، انجام شد. تعیین کیفی رنگ &shy;ها مصنوعی شامل کینولئین، سانست یلو، تارترازین، آزروبین، برلیانت بلو، پونسیو چهار آر و آلورا رد با روش کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) انجام گرفت.<br> <strong><span style="color:#000080;">یافته‌ها:&nbsp;</span></strong>از 96 نمونه بررسی شده، تعداد 64 (66/67%) نمونه حاوی رنگ مصنوعی بودند و تعداد 32 (33/33%) نمونه دارای رنگ طبیعی بودند. از نمونه&shy; های زعفران، حلوا زرده، نقل و نبات به ترتیب 19 (79/16%)، 20 (83/33%)، 19 (79/16%) و 6 (25%) نمونه دارای رنگ مصنوعی بودند. نتایج نشان داد فراوانی رنگ کینولین بیشتر از سایر رنگ ها بود.<br> <span style="color:#000080;"><strong>نتیجه‌گیری:&nbsp;</strong></span>براساس نتایج این مطالعه 66/67% نمونه &shy;ها دارای رنگ مصنوعی بودند و این نشان می&shy; دهد میزان استفاده از رنگ&shy; های مصنوعی در محصولات بررسی شده زیاد می‌باشد. لذا نظارت بیشتر بر کنترل این محصولات توصیه می &shy;شود.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000080;"><strong>Background and Objective: </strong></span>In recent years, the use of synthetic color has considerably grown instead of saffron in food products. This problem can be a serious concern for consumer health. This study was conducted to determine the presence and type of synthetic color in saffron based or flavored products.<br> <span style="color:#000080;"><strong>Materials and Methods: </strong></span>This cross-sectional study was carried out on 96 samples including saffron, yellow halvah, candy, and crystallized sugar (each 24 samples) that were randomly sampled from stores in Hamadan city. The qualitative determination of the colors including quinoline, sunset yellow, tartarazine, azorubine, brilliant blue, ponceau 4R and allura red was done by thin layer chromatography (TLC).<br> <strong><span style="color:#000080;">Results: </span></strong>Out of 96 total samples, 64 (66.67%) samples had synthetic color and 32 (33.33%) samples had natural color. Nineteen (79.16%), 20 (83.33%), 19 (79.16%) and 6 (25%) of saffron, yellow halvah, candy, and crystallized sugar samples, respectively, contained artificial color. Among used synthetic colors, the quinoline was the most abundant used color.<br> <span style="color:#000080;"><strong>Conclusion:</strong></span> Based on the results of this study, 66.67% of the samples had synthetic color, which indicates the utilization of artificial color in the studied products is high. Therefore, it is recommended to control highly these products.</div> حلوا زرده؛ رنگ مصنوعی؛ زعفران؛ نبات؛ نقل؛ همدان Candy, Crystallized Sugar, Hamadan, Saffron, Synthetic Color, Yellow Halvah 31 36 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-437-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohamad Moghadasi محمد مقدسی 10031947532846008128 10031947532846008128 No MSc in Food Safety and Hygiene, Student Research Center, Hamadan University of Medical Sciences and Health Services, Hamadan, Iran کارشناسی ارشد بهداشت و ایمنی مواد غذایی، مرکز تحقیقات دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Alireza Rahimi ، علیرضا رحیمی 10031947532846008129 10031947532846008129 No MSc in Food Safety and Hygiene, Student Research Center, Hamadan University of Medical Sciences and Health Services, Hamadan, Iran کارشناسی ارشد بهداشت و ایمنی مواد غذایی، مرکز تحقیقات دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Ali Heshmati علی حشمتی a.heshmati@umsha.ac.ir 10031947532846008130 10031947532846008130 Yes Associate Professor of Departmet of Nutrition and Food Safety, School of Medicine, Nutrition Health Research Center, Hamadan University of Medical Sciences and Health Services, Hamadan, Iran دانشیار گروه علوم تغذیه و بهداشت مواد غذایی، دانشکده پزشکی، گروه تعذیه و بهداشت مواد غذایی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات سلامت تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران