fa اثربخشی مداخلات شناختی مبتنی بر فناوری‌های نوین بر عملکرد شناختی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی در ایران: یک مطالعه فراتحلیل روانشناسی و روانپزشکی Psychology and Psychiatry مقالات مروری نظام مند Systematic Review Article <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="FA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">سابقه و هدف</span></span></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">هدف پژوهش حاضر ترکیب مطالعات انجام‌شده در حوزه‌ی اثربخشی مداخلات شناختی</span></span> <span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">مبتنی بر فناوری‌های نوین (رایانه و نوروفیدبک) است که با هدف بهبود عملکردهای شناختی میان کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی در ایران انجام‌شده است.</span></span><span dir="LTR"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.3pt">مواد و روش ها:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA">روش مورداستفاده در این پژوهش فراتحلیل است. جامعه ی آماری این مطالعه شامل پژوهش های انجام شده در ایران و نمایه شده در پایگاه های فارسی زبان تا سال ۱۴۰۱ در حوزه ی توان بخشی های شناختی نوین در موضوع اختلال نقص توجه/بیش فعالی است. به این منظور ۶۹ پژوهش که از لحاظ معیارهای موردنظر مناسب بودند، انتخاب شده و فراتحلیل بر اساس آن ها انجام گرفت. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار </span><span dir="LTR">CMA</span> (ویرایش۴) استفاده شد.<span style="letter-spacing:-.3pt"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته‌ها:</span></span></span></span></span></b> <span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته های تحقیق نشان دادند میزان اثر این فناوری ها در حوزه ی مداخلات مبتنی بر رایانه ۰/۹۳۶، مداخلات نوروفیدبک ۱/۰۵۷ و در مجموع برابر ۰/۹۷۷ بوده است که این اندازه </span></span><span lang="AR"><span style="letter-spacing:-.2pt">(</span></span><span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">اثربخشی مداخلات شناختی فناوری</span></span><span lang="AR"><span style="letter-spacing:-.2pt">-</span></span><span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">محور بر عملکرد شناختی</span></span><span lang="AR"><span style="letter-spacing:-.2pt">) </span></span><span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">طبق جدول کوهن دارای اثر بالایی می باشند</span></span><span lang="AR"><span style="letter-spacing:-.2pt">.</span></span><span dir="LTR"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0070c0"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که توان‌بخشی شناختی مبتنی بر فناوری‌های نوین بر بهبود عملکرد شناختی کودکان مبتلا به اختلال ذکرشده تأثیر مثبت و بالا داشته است.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span new="" roman="" times=""><span style="color:#0070c0">Background and Objectives:</span></span></b> <span new="" roman="" times=""><span style="letter-spacing:-.2pt">This research aims to combine studies conducted in the field of cognitive interventions based on modern technologies (computer and neurofeedback) to improve cognitive functions among children with attention deficit/hyperactivity disorder in Iran.</span></span></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span new="" roman="" times=""><span style="color:#0070c0">Materials and Methods:</span></span></b><b> </b><span new="" roman="" times=""><span style="letter-spacing:-.2pt">The method used in this study was a meta-analysis. The statistical population of this research included studies conducted in Iran. They were indexed in Persian-language databases until 2022 in the field of modern cognitive interventions concerning attention deficit/hyperactivity disorder. For this purpose, 69 studies that met the desired criteria were selected, and a meta-analysis was performed based on them. The CMA software was used to analyze the collected data.</span></span></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span new="" roman="" times=""><span style="color:#0070c0">Results:</span></span></b> <span new="" roman="" times=""><span style="letter-spacing:-.2pt">The research findings showed that the effect size of these technologies in the field of computer-based interventions was equal to 0.936, that of the neurofeedback interventions was equal to 1.057, and that of the total was equal to 0.997, which, according to Cohen&#39;s table, means that these effects have a high effect.</span></span></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span new="" roman="" times=""><span style="color:#0070c0">Conclusion:</span></span></b> <span new="" roman="" times=""><span style="letter-spacing:-.2pt">The results showed that cognitive interventions based on modern technologies had a positive and significant impact on improving the cognitive performance of children with this disorder.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> اختلال نقص توجه/بیش فعالی, توان‌بخشی شناختی, رایانه, عملکرد شناختی, فراتحلیل, نوروفیدبک Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD), Cognitive rehabilitation, Cognitive function, Meta-analysis, Neurofeedback 122 140 http://psj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1082-1&slc_lang=fa&sid=1 Faezeh Shabanali Fami فائزه شعبانعلی فمی f.fami.2005@gmail.com 100319475328460014348 100319475328460014348 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Sogand Ghasemzadeh سوگند قاسم زاده s.ghasemzadeh@ut.ac.ir 100319475328460014349 100319475328460014349 Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Somayeh Nejati سمیه نجاتی shiva.nejati.s.n@gmail.com 100319475328460014350 100319475328460014350 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران