Ethics code: IR.IAU.SRB.REC.1404.103
1- گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2- گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ، vakili7sa@gmail.com
3- گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4- گروه روانشناسی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (606 مشاهده)
سابقه و هدف: نوجوانی مرحلهای حساس است و اختلالات رفتاری برونسازی شده ناشی از ضعف در تنظیم شناختی هیجان، پیامدهای منفی قابل توجهی دارد. هدف از این پژوهش عبارت است از تدوین یک بستۀ آموزشی چندرسانهای مبتنیبر رویکرد عصبروانشناختی و بررسی اثربخشی آن بر تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان دارای اختلالات رفتاری برونسازیشده.
مواد و روش ها: این مطالعه با طرح ترکیبی متوالی اکتشافی انجام شد. در فاز کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون منابع علمی، بستهای با ۲۲ جلسۀ آموزشی تدوین و توسط ۷ خبره اعتبارسنجی شد. سپس، در فاز کمّی با طرح شبهآزمایشی پیش–پسآزمون با پیگیری، ۳۰ دانشآموز ۱۰–۱۳ سال دارای اختلال رفتاری برونسازیشده از مدارس کرج (دوره ۱۴۰۳–۱۴۰۴) بهصورت تصادفی در گروه مداخله (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای اندازهگیری شامل چکلیست رفتاری کودک آخنباخ و رسکورلا، ماتریسهای پیشروندۀ ریون و چکلیست تنظیم هیجان شیلدز و سیچتی بودند. گروه مداخله بستۀ ۲۲ جلسه را دریافت کردند و دادهها باSPSS و تحلیل واریانس چندمتغیری اندازهگیری مکرر تحلیل شد.
یافتهها: نتایج نشان داد میانگین نمره تنظیم شناختی هیجان در گروه مداخله به طور معنیداری در پسآزمون نسبت به پیشآزمون افزایش یافته (۰/۰۵>p) و این تغییر در پیگیری نیز پایدار ماند. مؤلفههای بیثباتی هیجانی، خودآگاهی و ابراز هیجانات، عدم تناسب موقعیتی تظاهرات هیجانی، کنترل و مدیریت هیجانات منفی و انعطافپذیری هیجانی نیز به طور معناداری بهبود یافتند.
نتیجهگیری: برنامه چندرسانهای با رویکرد عصبروانشناختی مداخلهای مؤثر در بهبود و تثبیت تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان دارای اختلالات برونسازی شده است. استفاده از این بسته در مراکز مشاوره و آموزشی توصیه میشود.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشي |
موضوع مقاله:
روانشناسی و روانپزشکی دریافت: 1404/9/16 | پذیرش: 1405/1/8