دوره 23، شماره 3 - ( مجله علمی پژوهان، تابستان 1404 )
جلد 23 شماره 3 صفحات 227-218 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: 4022386
Ethics code: IR.MUMS.FHMPM.REC.1403.046
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Khoshkharam # Z, Charoghchian Khorasani # E, Kianfard M A, Behrozi B, Peyman N. Teaching Empowerment Skills Based on Self-Efficacy Theory Using Health Literacy Strategies in Avoiding Smoking among Female Students: A Quasi-Experimental Study. Pajouhan Sci J 2025; 23 (3) :218-227
URL: http://psj.umsha.ac.ir/article-1-1202-fa.html
URL: http://psj.umsha.ac.ir/article-1-1202-fa.html
خوشخرام # زهرا، چارقچیان خراسانی # الهام، کیان فرد محمدعلی، بهروزی بهاره، پیمان نوشین. آموزش مهارتهای توانمندسازی مبتنی بر نظریه خودکارآمدی با استفاده از استراتژیهای سواد سلامت در اجتناب از مصرف سیگار در دانشآموزان دختر: یک مطالعه نیمهتجربی. مجله علمی پژوهان. 1404; 23 (3) :218-227
1- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
2- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران و مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
3- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران & مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ،peymann@mums.ac.ir
2- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران و مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
3- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران & مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ،
چکیده: (1050 مشاهده)
(# به عنوان نویسنده اول به طور مساوی مشارکت داشته اند)
سابقه و هدف: نوجوانی مرحله حساسی برای شروع رفتارهای پرخطر مانند مصرف سیگار محسوب میشود. لذا این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش مهارتهای توانمندسازی مبتنی بر نظریه خودکارآمدی با استفاده از استراتژیهای سواد سلامت در اجتناب از مصرف سیگار در نوجوانان دختر دوره اول دبیرستانهای شهر مشهد انجام شده است.
مواد و روش ها: این پژوهش یک مطالعه نیمهتجربی میباشد که بر روی ۱۲۸ دختر (۶۴ نفر مداخله و ۶۴ نفر کنترل) ساکن شهر مشهد در سال ۱۴۰۳ انجام شده است. نمونهگیری بهصورت خوشهای چندمرحلهای انجام شد؛ بدین صورت که ابتدا مدارس و کلاسها بهطور تصادفی انتخاب شدند و سپس تمامی دانشآموزان واجد شرایط آن کلاسها بهصورت در دسترس در مطالعه شرکت کردند. دادهها، با استفاده از پرسشنامههای خودکارآمدی اجتناب از مصرف سیگار و مقیاس خودکارآمدی عمومی در سه مرحله، قبل، بلافاصله و سه ماه بعد از مداخله آموزشی جمع آوری شد و با استفاده از آزمونهای تی مستقل و کای اسکوئر در نرمافزار SPSS نسخه ۲۵ تجزیه و تحلیل گردید.
یافتهها: قبل از مداخله آموزشی بین دو گروه از نظر نمره خودکارآمدی اجتناب از مصرف سیگار و خودکارآمدی عمومی، تفاوت معناداری مشاهده نشد (۰/۰۵˃P)؛ اما بلافاصله بعد از مداخله و سه ماه بعد، این تفاوت در گروه آزمون معنادار بود (۰/۰۵˂P).
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان داد که آموزش توانمندسازی مبتنی بر نظریه خودکارآمدی با استفاده از استراتژیهای سواد در افزایش خودکارآمدی برای اجتناب از مصرف سیگار در نوجوانان دختر مؤثر است.
سابقه و هدف: نوجوانی مرحله حساسی برای شروع رفتارهای پرخطر مانند مصرف سیگار محسوب میشود. لذا این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش مهارتهای توانمندسازی مبتنی بر نظریه خودکارآمدی با استفاده از استراتژیهای سواد سلامت در اجتناب از مصرف سیگار در نوجوانان دختر دوره اول دبیرستانهای شهر مشهد انجام شده است.
مواد و روش ها: این پژوهش یک مطالعه نیمهتجربی میباشد که بر روی ۱۲۸ دختر (۶۴ نفر مداخله و ۶۴ نفر کنترل) ساکن شهر مشهد در سال ۱۴۰۳ انجام شده است. نمونهگیری بهصورت خوشهای چندمرحلهای انجام شد؛ بدین صورت که ابتدا مدارس و کلاسها بهطور تصادفی انتخاب شدند و سپس تمامی دانشآموزان واجد شرایط آن کلاسها بهصورت در دسترس در مطالعه شرکت کردند. دادهها، با استفاده از پرسشنامههای خودکارآمدی اجتناب از مصرف سیگار و مقیاس خودکارآمدی عمومی در سه مرحله، قبل، بلافاصله و سه ماه بعد از مداخله آموزشی جمع آوری شد و با استفاده از آزمونهای تی مستقل و کای اسکوئر در نرمافزار SPSS نسخه ۲۵ تجزیه و تحلیل گردید.
یافتهها: قبل از مداخله آموزشی بین دو گروه از نظر نمره خودکارآمدی اجتناب از مصرف سیگار و خودکارآمدی عمومی، تفاوت معناداری مشاهده نشد (۰/۰۵˃P)؛ اما بلافاصله بعد از مداخله و سه ماه بعد، این تفاوت در گروه آزمون معنادار بود (۰/۰۵˂P).
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان داد که آموزش توانمندسازی مبتنی بر نظریه خودکارآمدی با استفاده از استراتژیهای سواد در افزایش خودکارآمدی برای اجتناب از مصرف سیگار در نوجوانان دختر مؤثر است.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشي |
موضوع مقاله:
علوم بهداشتی
دریافت: 1404/2/10 | پذیرش: 1404/5/31 | انتشار: 1404/10/8
دریافت: 1404/2/10 | پذیرش: 1404/5/31 | انتشار: 1404/10/8
فهرست منابع
1. Ehsani-Chimeh E, Sajadi HS, Behzadifar M, Aghaei M, Badrizadeh A, Behzadifar M, et al. Current and former smokers among adolescents aged 12-17 years in Iran: a systematic review and meta-analysis. BMC Public Health. 2020;20(1):155. [DOI:10.1186/s12889-020-8255-2] [PMID]
2. Agency ISN. Increase in girls and decrease in boys smokers [Internet]. 2018.
3. Warren GW, Alberg AJ, Kraft AS, Cummings KM. The 2014 surgeon general's report: "The health consequences of smoking-50 years of progress": A paradigm shift in cancer care. Cancer. 2014.120(3):1914-16. [DOI:10.1002/cncr.28695] [PMID]
4. Goel S, Tripathy JP, Singh RJ, Lal P. Smoking trends among women in India: Analysis of nationally representative surveys (1993-2009). South Asian J Cancer. 2014;3(4):200-2. [DOI:10.4103/2278-330X.142958] [PMID]
5. Islami F, Torre LA, Jemal A. Global trends of lung cancer mortality and smoking prevalence. Transl Lung Cancer Res. 2015;4(4):327-38.
6. Szkup M, Jurczak A, Karakiewicz B, Kotwas A, Kopeć J, Grochans E. Influence of cigarette smoking on hormone and lipid metabolism in women in late reproductive stage. Clin Interv Aging. 2018;13:109-15. [DOI:10.2147/CIA.S140487] [PMID]
7. Jafari A, Rajabi A, Gholian-Aval M, Peyman N, Mahdizadeh M, Tehrani H. National, regional, and global prevalence of cigarette smoking among women/females in the general population: a systematic review and meta-analysis. Environ Health Prev Med. 2021;26(1):5. [DOI:10.1186/s12199-020-00924-y] [PMID]
8. Xiong PS, Xiong MJ, Liu ZX, Liu Y. Prevalence of smoking among adolescents in China: an updated systematic review and meta-analysis. Public Health. 2020;182:26-31. [DOI:10.1016/j.puhe.2020.01.011] [PMID]
9. Milicic S, Leatherdale ST. The associations between e-cigarettes and binge drinking, marijuana use, and energy drinks mixed with alcohol. J Adoles Health. 2017;60(3):320-7. [DOI:10.1016/j.jadohealth.2016.10.011] [PMID]
10. Baljani E, Salimi S, Rahimi J, Amanpour E, Parkhashjou M, Sharifnejad A, et al. The effect of education on promoting self-efficacy in patients with cardiovascular disease. J Kermanshah Uni Med Sci. 2012;16(3):227.
11. Ministry of Education, Educational Research and Planning Organization. Book on prevention of addiction and risky behavior (First Intermediate). Tehran: Iranian Textbook Printing and Publishing Company; 2016.
12. Khorasani EC, Ardameh M, Sany SBT, Tehrani H, Ghavami V, Gholian-Aval M. The influence of emotional intelligence on academic stress among medical students in Neyshabur, Iran. BMC Psychiatry. 2023;23(1):848. [DOI:10.1186/s12888-023-05344-0] [PMID]
13. Šramová B. Health literacy and perception of social advertisement. Proced Econ Finance. 2015;23:(2)691-6. [DOI:10.1016/S2212-5671(15)00342-1]
14. Panahi R, Ramzankhani A, Rezaie M, Osmani F, Javanmardi E, Niknami S. Relationship between health literacy skills and adoption of preventive smoking behaviors among university students. J Ilam Uni Med Sci. 2019;27(2):11-20. [DOI:10.29252/sjimu.27.2.11]
15. Panahi R, Ramezankhani A, Tavousi M. Health literacy and preventive behaviors. J Res Health. 2018;8(2):93-4. [DOI:10.29252/jrh.8.2.93]
16. Johnson N, Handayani S, Parrish-Sprowl J. The role of health literacy in quitting tobacco in Indonesia [Internet]. Int Soc Substance Use Profess (ISSUP); 2018.
17. Nutbeam D, Kickbusch I. Health promotion glossary. Health Promot Int. 1998;13(4):349-64. [DOI:10.1093/heapro/13.4.349]
18. Charoghchian Khorasani E, Tavakoly Sany SB, Mahdizadeh M, Doosti H, Tehrani H, Moghzi M, et al. Attributes of organizational health literacy in health care centers in Iran: a qualitative content analysis study. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(4):2310. [DOI:10.3390/ijerph19042310] [PMID]
19. Mozaffarian F, Tavakoly Sany S B, Laelmonfared E, Ghavami V, Peyman N. The Impact of Protection Motivation Theory-Based Education on the Intention to Prevent Smoking Among Adolescent Girls: The Application of Health Literacy Strategies. Iran J Health Educ Health Promot. 2025;13(3):112-133.
20. Tehrani H, Mahdizadeh M, Peyman N, Gholian-Aval M, Charoghchian Khorasani E, Jafari A. Exploration factors on smoking among female adolescents based on the viewpoints of Iranian adolescent girls. BMC Women's Health. 2022;22(1):203. [DOI:10.1186/s12905-022-01791-1] [PMID]
21. Rajabi G. Reliability and validity of the general self-efficacy beliefs scale (GSE-10) comparing the psychology students of Shahid Chamran University and Azad University of Marvdasht. New Thoughts Educ. 2006;1(1-2):111-22.
22. Moeini B, Shafii F, Hidarnia A, Babaii GR, Birashk B, Allahverdipour H. Perceived stress, self-efficacy and its relations to psychological well-being status in Iranian male high school students. Soc Behav Personal Int J. 2008;36(2):257-66. [DOI:10.2224/sbp.2008.36.2.257]
23. Rafiee Z, Assarroudi A, Zare M, Heidarian Miri H, Behboudifar A, Heshmati Nabavi F. Effects of a school-based interventional program on smoking refusal self-efficacy in adolescent females. Evidence-Based Care. 2018; 8(3): 46-56.
24. Tol A, Pourreza A, Rahimi Foroshani A, Tavassoli E. Assessing the effect of educational program based on small group on promoting knowledge and health literacy among women with type 2 diabetes referring to selected hospitals affiliated to Tehran University of Medical Sciences. RJMS. 2013;19(104):10-9.
25. Sambile AFV, Fermin JNE, Pasion DS, Cristobal JMG. The Effects of school counseling on the general self-efficacy among senior high school students. Res Stud. 2023;3(8):1509-18. [DOI:10.55677/ijssers/V03I8Y2023-01]
26. Wang D, Guo D, Song C, Hao L, Qiao Z. General self-efficacy and employability among financially underprivileged Chinese college students: The mediating role of achievement motivation and career aspirations. Front Psychol. 2022;12:719771. [DOI:10.3389/fpsyg.2021.719771] [PMID]
27. Elshatarat RA, Yacoub MI, Khraim FM, Saleh ZT, Afaneh TR. Self-efficacy in treating tobacco use: A review article. Proceed Singapore Healthc. 2016;25(4):243-8. [DOI:10.1177/2010105816667137]
28. Gourlay A, Floyd S, Magut F, Mulwa S, Mthiyane N, Wambiya E, et al. Impact of the DREAMS partnership on social support and general self-efficacy among adolescent girls and young women: causal analysis of population-based cohorts in Kenya and South Africa. BMJ Global Health. 2022;7(3):e006965. [DOI:10.1136/bmjgh-2021-006965] [PMID]
29. Li X, Wang J, Yu H, Liu Y, Xu X, Lin J, et al. How does physical activity improve adolescent resilience? Serial indirect effects via self-efficacy and basic psychological needs. Peer J. 2024;12:e17059. [DOI:10.7717/peerj.17059] [PMID]
30. Peyman N, Behzad F, Taghipour A, Esmaily H. Assessment of the effect of a health literacy educational program for health personnel on promoting self-efficacy among patients with chronic diseases. J Health Sys Res. 2016;12(3):350-7.
31. Panahi R, Ramezankhani A, Tavousi M, Niknami S. Adding health literacy to the health belief model: effectiveness of an educational intervention on smoking preventive behaviors among university students. Iran Red Crescent Med J. 2018;20(2):e13773. [DOI:10.5812/ircmj.13773]
32. Kjeld SG, Thygesen LC, Danielsen D, Jakobsen GS, Jensen MP, Holmberg T, et al. Effectiveness of the multi-component intervention 'focus' on reducing smoking among students in the vocational education setting: a cluster randomized controlled trial. BMC Public Health. 2023;23(1):419. [DOI:10.1186/s12889-023-15331-5] [PMID]
33. Kahtari M, Farmanbar R, Kasmaei P, Omidi S. The effect of the educational intervention on health literacy level in the girl students. J Health Lit. 2017;2(3):187-97. [DOI:10.29252/jhl.2.3.187]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
حق تالیف (کپی رایت) برای مولفان محفوظ است.
صاحب امتیاز: دانشگاه علوم پزشکی همدانناشر: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی همدان
شماره تماس مجله: 08138380090
شماره تماس ناشر: 08138382022
ایمیل: psj@umsha.ac.ir
