مجله علمی پژوهان، زمستان، در دست انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
زهرا خوشخرام1 
، بهاره بهروزی1 ، الهه لعل منفرد1 ، علیرضا جعفری2 ، مهرسادات مهدیزاده*3
، بهاره بهروزی1 ، الهه لعل منفرد1 ، علیرضا جعفری2 ، مهرسادات مهدیزاده*3
1- دانشگاه علوم پزشکی مشهد
2- دانشگاه علوم پزشکی گناباد
3- دانشگاه علوم پزشکی مشهد ،Mahdizadehtm@mums.ac.ir
2- دانشگاه علوم پزشکی گناباد
3- دانشگاه علوم پزشکی مشهد ،
چکیده: (41 مشاهده)
مقدمه: گازگرفتگی به وسیله حیوانات، مشکل و تهدیدی مهم برای سلامتی مردم است چون بروز عفونت متعاقب آن می تواند بیماری کشنده ای نظیر هاری را سبب شود. با توجه به آن که مهم ترین موضوع در حیوان گزیدگی رفتارهای پیشگیری کننده بوده، مدل انگیزش محافظت یک مدل جامع برای پیش گویی این گونه رفتارهای بهداشتی است. از این رو با استفاده از مدل انگیزش محافظت که بر پایه رفتارهای محافظتی و پیشگیری کننده بوده، قصد رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی در دانش آموزان ابتدایی ارزیابی شد.
روش : این مطالعه توصیفی تحلیلی با روش نمونه گیری چندمرحله ای بر روی 400 دانش آموز ابتدایی (7 تا 12 سال) در مشهد اجرا شد. ابزار جمع آوری داده ها شامل دو بخش اطلاعات دموگرافیک و سوالات مربوط به سازه های تئوری انگیزش محافظت است که قبلا توسط محققین در یک مطالعه پایلوت طراحی شده است و روایی و پایایی ان نهایی شده و در این مطالعه به تایید رسید. تجزیه تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss نسخه 26 و با استفاده از آمار توصیفی(میانگین، انحراف معیار، درصد، فراوانی و...) و تحلیلی شامل کولوموگروف_اسمیرونوف(جهت بررسی نرمالیتی داده ها)، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه به روش همزمان، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نیز در سطح آماری 05/0 معنی دار در نظر گرفته شدند.
یافته ها: 3/47 درصد (189) شرکت کنندگان مونث بودند. 79 درصد (316) دانش آموزان سابقه حیوان گزیدگی نداشتند. اکثر دانش آموزان (5/70 درصد) از حیوان نگه داری می کردند. میانگین و انحراف معیار سنی شرکت کنندگان 10±605/9 سال بود. نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهدکه بین سازه های حساسیت درک شده، شدت درک شده، کارآمدی پاسخ، خودکارآمدی و ترس با انگیزش محافظت یا قصد رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی همبستگی مستقیم و معنی داری وجود دارد، به طوری که با افزایش نمرات حساسیت درک شده، شدت درک شده، کارآمدی پاسخ، خودکارآمدی و ترس در میان دانش آموزان ، نمره انگیزش محافظت رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی افزایش می یابد. همچنین بین سازه های هزینه پاسخ درک شده و پاداش درک شده با انگیزش محافظت رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی همبستگی معکوس و معنی داری وجود دارد. نتایج رگرسیون خطی برای پیش بینی کننده های قصد رفتارهای محافظت کننده از حیوان گزیدگی را نشان می دهد که سازه های خودکارآمدی، حساسیت درک شده و پاداش پیش بینی کننده های معنی دار قصد پیشگیری از حیوان گزیدگی بودند و توانستند 5/43 درصد از تغییرات واریانس آن را پیش بینی کنند. خودکارآمدی(478/0β= ،001/0>P) قویترین پیش بینی کننده قصد محافظت از حیوان گزیدگی بود.
نتیجه گیری: سازه های تئوری انگیزش محافظت می تواند در ارتقاء قصد دانش آموزان در اتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی موثر باشد. پیشنهاد می شود از سازه های این تئوری تغییر رفتار در طراحی و اجرای مداخلات در توانمندسازی دانش آموزان جهت اتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی استفاده شود.
روش : این مطالعه توصیفی تحلیلی با روش نمونه گیری چندمرحله ای بر روی 400 دانش آموز ابتدایی (7 تا 12 سال) در مشهد اجرا شد. ابزار جمع آوری داده ها شامل دو بخش اطلاعات دموگرافیک و سوالات مربوط به سازه های تئوری انگیزش محافظت است که قبلا توسط محققین در یک مطالعه پایلوت طراحی شده است و روایی و پایایی ان نهایی شده و در این مطالعه به تایید رسید. تجزیه تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss نسخه 26 و با استفاده از آمار توصیفی(میانگین، انحراف معیار، درصد، فراوانی و...) و تحلیلی شامل کولوموگروف_اسمیرونوف(جهت بررسی نرمالیتی داده ها)، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه به روش همزمان، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نیز در سطح آماری 05/0 معنی دار در نظر گرفته شدند.
یافته ها: 3/47 درصد (189) شرکت کنندگان مونث بودند. 79 درصد (316) دانش آموزان سابقه حیوان گزیدگی نداشتند. اکثر دانش آموزان (5/70 درصد) از حیوان نگه داری می کردند. میانگین و انحراف معیار سنی شرکت کنندگان 10±605/9 سال بود. نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهدکه بین سازه های حساسیت درک شده، شدت درک شده، کارآمدی پاسخ، خودکارآمدی و ترس با انگیزش محافظت یا قصد رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی همبستگی مستقیم و معنی داری وجود دارد، به طوری که با افزایش نمرات حساسیت درک شده، شدت درک شده، کارآمدی پاسخ، خودکارآمدی و ترس در میان دانش آموزان ، نمره انگیزش محافظت رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی افزایش می یابد. همچنین بین سازه های هزینه پاسخ درک شده و پاداش درک شده با انگیزش محافظت رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی همبستگی معکوس و معنی داری وجود دارد. نتایج رگرسیون خطی برای پیش بینی کننده های قصد رفتارهای محافظت کننده از حیوان گزیدگی را نشان می دهد که سازه های خودکارآمدی، حساسیت درک شده و پاداش پیش بینی کننده های معنی دار قصد پیشگیری از حیوان گزیدگی بودند و توانستند 5/43 درصد از تغییرات واریانس آن را پیش بینی کنند. خودکارآمدی(478/0β= ،001/0>P) قویترین پیش بینی کننده قصد محافظت از حیوان گزیدگی بود.
نتیجه گیری: سازه های تئوری انگیزش محافظت می تواند در ارتقاء قصد دانش آموزان در اتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی موثر باشد. پیشنهاد می شود از سازه های این تئوری تغییر رفتار در طراحی و اجرای مداخلات در توانمندسازی دانش آموزان جهت اتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده از حیوان گزیدگی استفاده شود.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
حق تالیف (کپی رایت) برای مولفان محفوظ است.
صاحب امتیاز: دانشگاه علوم پزشکی همدانناشر: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی همدان
شماره تماس مجله: 08138380090
شماره تماس ناشر: 08138382022
ایمیل: psj@umsha.ac.ir
